Есіл ауданының 2010 жылғы 1 шілде жағдайындағы әлеуметтік-экономикалық паспорты
Аудан әкімі Асқар Әбдіғалиұлы Бегманов 2010 жылдың 8 сәуірінен бастап аудан әкімі лауазымында жұмыс істейді.
Есіл (бұрынғы Ленин) ауданы 1928 жылы құрылды, 1997 жылы Есіл ауданы болып өзгертілді.
Аумағы — 5,14 мың шаршы метр, облыс аумағындағы салыстырмалы салмағы 5,2% құрайды.
Әкімшілік-аумақтық бөлінуі:
|
Аудан орталығының атауы (облыс орталығының) |
Явленка селосы |
|
Облыс орталығынан арақашықтығы |
76 км |
|
Барлық әкімшілік-аумақтық бірлігі |
16 |
|
Соның ішінде: аудандық бағынышты қалалар |
|
|
ауылдық (селолық) округтер |
16 |
|
Барлық елді мекендер |
60 |
Тұрғындардың саны 2010 жылдың 1 сәуірінде 33,0 мың адамды немесе облыс тұрғындарының 5,1 пайызын құрады. Ұлтты құрам бойынша келесі үлгіде көрсетіледі:
|
қазақтар |
14,3 мың адам немесе 43,3%; |
|
орыстар |
16,0 мың адам немесе 48,5%; |
|
украиндықтар |
0,9 мың адам немесе 2,9%; |
|
немістер |
0,8 мың адам немесе 2,4%; |
|
татарлар |
0,2 мың адам немесе 0,6%; |
|
Басқа ұлттар |
0,8 мың адам немесе 2,4%; |
|
Тұрғындардың көшуі: |
2010 ж. |
2009 ж. |
2008 ж. |
|
келгендер |
380 |
358 |
269 |
|
кеткендер |
573 |
592 |
539 |
|
миграциялық сальдо (±) |
-193 |
-234 |
-270 |
|
Демография |
|||
|
туғандар |
192 |
167 |
180 |
|
қайтқандар |
213 |
159 |
192 |
|
Табиғи өсу |
-21 |
8 |
-12 |
Табиғи ресурстар
Су ресурстары — 2 өзен және 22 көл.
Қорғалатын аймақтар (қорықтар, питомниктер, орман шаруашылықтары, басқа да табиғи қорғалатын аймақтар) — жоқ.
Өнеркәсіп
Өнеркәсіптік өндірісте басым көпшілігін құрайтындар: азық-түліктерді өндіру — 52,6%, бу жеткізу жүйесі және ауа тазарту — 22,6%, суды жинау, өндіру және бөлу — 10,6%. Шығарылатын өнеркәсіптік өнімдердің көлемі 2010 жылдың бірінші жартыжылдығында 187,2 млн. теңгені құрады, 2009 жылдың сәйкес кезеңіне қарағанда 3,5% өсім.
Өндірістің ұлғайуы ауыл шаруашылық өнімдерді қайта даярлау есебінен қамтамасыз етілді: ұн (2009 жылдың сәйкес-деңгейінен 2,6 өсім), ет (2009 жылдың сәйкес-деңгейінен 17,6% өсім), дайын азықтар (2009 жылдың сәйкес-деңгейінен 11,9 өсім), нан (2009 жылдың сәйкес-деңгейінен 5,4% өсім).
Ауданда қайта өңдеумен 19 диірмен, 26 шағын наубайхана, 1 шұжық цехі, сүт өңдеу цехі, 2 өсімдік майын жасау цехі, балық өңдеу цехі, 40 жем ұнтақтау цехі.
Ағымдағы жылдың есептік кезеңіне қанауға: дирмен-өңдеуші кешен, наубайхана, мал сою цехі, пилорама.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылық маңыздағы жерлердің аумағы 449,6 мың га метрді құрайды, соның ішінде — 308,5 мың га жыртылатын жер, мал жаю және шөп шабу жерлері 140,6 мың га.
|
2010 ж. |
2009 ж. |
2008 ж. | |
|
Барлық агроөнеркәсіптік құрылымдар |
298 |
301 |
333 |
|
Соның ішінде: ЖШС |
80 |
80 |
78 |
|
Акционерлік қоғамдар |
|||
|
Өндіріс кооперативтері |
|||
|
Шаруа және фермерлік қожалықтар |
210 |
216 |
247 |
|
Басқалары |
6 |
5 |
8 |
Шаруашылықтың барлық түрлеріндегі малдар мен құстар
|
Мал басы, мың |
2010 ж. |
Былтырғы жылдың деңгеіне % |
2009 ж. |
Былтырғы жылдың деңгеіне % |
2008 ж. |
Былтырғы жылдың деңгеіне % |
|
Ірі қара мал |
37,2 |
100,2 |
37,2 |
100,6 |
36,9 |
100,7 |
|
Соның ішінде: сиырлар |
15,9 |
101,6 |
15,7 |
95,5 |
16,4 |
100,0 |
|
жылқылар |
9,6 |
101,9 |
9,5 |
105,1 |
9,0 |
103,0 |
|
шошқалар |
25,8 |
103,3 |
24,9 |
100,4 |
24,8 |
105,3 |
|
қойлар мен ешкілер |
31,4 |
102,3 |
30,7 |
108,5 |
28,3 |
108,2 |
|
құстар |
257,1 |
104,1 |
246,9 |
103,8 |
237,9 |
103,4 |
|
Мал шаруашылығы өнімдері, мың тонна |
2010 ж. |
Былтырғы жылдың деңгеіне % |
2009 ж. |
Былтырғы жылдың деңгеіне % |
2008 ж. |
Былтырғы жылдың деңгеіне % |
|
Ет, мың тонна |
3,2 |
100,5 |
3,2 |
100,9 |
3,2 |
101,8 |
|
Сүт, мың тонна |
18,9 |
103,6 |
18,3 |
102,2 |
17,9 |
101,6 |
|
Жұмыртқа, млн. дана |
5,9 |
101,1 |
5,8 |
100,1 |
5,8 |
110,0 |
|
Жүн, мың тонна |
50,5 |
102,0 |
49,5 |
112,5 |
44,1 |
102,1 |
|
Терілер, дана |
5540 |
103,7 |
5340 |
100,1 |
5335 |
124,1 |
|
Басқа түрлері |
Әлеуметтік инфрақұрылым
Аудандағы автомобиль жолдарының жүйесі 575 шақырымды құрайды. Соның ішінде 76 шақырымы республикалық маңыздағы, 170 шақырымы облыстық маңыздағы, 329 шақырымы аудандық маңыздағы жалпы пайдаланылатын жолдар.
Автомобиль жолдарының барлық жүйесінің 238 шақырымын (41,4%) асфальт және қарамен төселген жолдар, 181 шақырымын гравийлік және қиыршық тасты жолдар (31,5%) және 156 шақырымын топрақ жолдар (27,1%) құрайды.
Автожолдарда 2 көпір және су өткізу құбыры Александровка селосында орналасқан.
Петропавл қаласымен елді мекендерді облыс ішілік 29 автобус, соның ішінде аудан ішілік 1 автобус және 1 облыс аралық автобус маршруттары байланыстырады.
Телефон байланысымен қамтамасыздық — 100%. Селолық округтер бойынша телефондандыру 100 тұрғынға 21,8 бірлікті құрады.
Ауданның негізгі су көздері Есіл өзені мен жер асты сулары болып табылады.
Ауданның 60 елді мекеннің ішінде 10 елді мекен магистральді су құбырларының топтамасына қосылды, басқалары микробиологиялық және санитарлы-химиялық талаптарға сай жергілікті су көздерінен (шахталық құдықтар, скважиналар) немесе әкелінетін суларды пайдаланады. Жергілікті сумен қамтамасыз ету көздері 9 елді мекенде бар және 4 елді мекенге магистральді су құбырынан су тартылды. Басқаларында — 153 қоғамдық және 1964 жеке құдықтар мен скважиналар.
Ауданда 58 монша мен 299 жуыну орыны жұмыс істейді.
Ауданды (қаланы) электрмен қамтамасыз ету
Ауданның елді мекендерін электрмен қамтамасыз ету — 100%.
Барлығы 29 жылу қазандығы бар, соның ішінде 1 орталық, 2 локальді и 26 автономды, олар білім, денсаулық сақтау және мәдениет нысандарын жылытады. Көп қабатты тұрғы үйді 1 жылыту қазандығы жылытады (2 қабатты үй жылытылады).
Кәсіпкерлік
Ауданда 2010 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша 733 шағын кәсіпкерлік нысандары жұмыс істейді, соның ішінде 199 шаруа қожалығы (27,1%), 438 жеке кәсіпкерлік (59,8%), 96 заңды тұлға (13,1%). Ауданның шағын бизнес құрылымында 36,3% ауыл шаруашылығы, 43,4% сауда-саттық қызметі құрайды.
Ауданда 228 сауда кәсіпорыны, 3 көтерме сауда дүкендері, 44 қоғамдық тамақтандыру орны, 17 дәріхана, 3 мал дәріханасы, 16 шаштараз, 9 киім және аяқ киім жөндеу орталығы, 5 радио және телеаппаратуралар мен тұрмыстық техникаларды жөндеу орны; 4 жиһаздар және, ағаш шеберлігі бұйымдарды жөндеу, 9 ТҚС, 1 авто жуу, 13-АМҚС, 5-ГҚС, салттық қызметтер цехі, 2 жиһаз цехі, 50 кәсіпкерлер көлік қызметін, 97 кәсіпкерлер басқа да қызметтерді (ет сатып алу, ветеринарлық қызметтер, отын даярлау, ксерокөшірмелеу, көкеніс өсіру, т.б.) көрсетуде.
Ағымдағы жылдың есептік кезеңінде 3 сауда кәсіпорны және қоғамдық тамақтандыру орны ашылды.
2010 жылдың 1 сәуіріне шағын бизнесте жұмыс істейтіндердің саны 4583 адамды құрады, жыл басынан кезеңіне шағын кәсіпкерлік нысандарында 56 тұрақты жұмыс орны ашылды.
Шағын және орта бизнес нысандарынан бюджетке салық түсімі 87,0 млн. теңгені құрады.
Қаржылық жағдай
Мемлекетік бюджеттің кіріс бөлігі 2010 жылдың 1.07. жағдайы бойынша 113,1% орындалды, мемлекетке 2009 жылдың деңгейімен салыстырғанда түсімдер болжамдағы 253,6 млн. теңге 286,8 млн. теңге немесе 110,6% кіріс келтірді.
|
жоспар |
нақты |
% | |
|
Республикалық бюджет |
63,2 |
82,5 |
130,5 |
|
Облыстық бюджет |
96,9 |
106,9 |
110,3 |
|
Аудандық (қалалық) бюджет |
93,5 |
97,4 |
104,2 |
2010 жылға арналған аудандық бюджет нақтылау есебімен 1914,0 млн. теңгені құрады, соның ішінде: меншікті кіріс — 211,0 млн. теңге, ресми трансферттер — 1703,0 млн. теңге.
Бюджетке төлемдер бойынша жетіспеушілік 2010 жылдың 01.07. жағдайы бойынша 5,1 млн. теңгені құрады, соның ішінде жергілікті бюджет 4,4 млн. теңге, аудандық бюджет 2,6 млн. теңге.
Аудан бойынша 958 салық төлеуші тіркелді, соның ішінде заңды тұлғалар — 305, жеке тұлғалар — 653.
Қаржылай қызмет саласы
Ауданда «Қазақстан халық банкі» және «Каспи Банк» АҚ, «Қазпошта» АҚ бөлімшесі, «Достық" несиелік серіктестігі және 18 микрокредиттік ұйымы жұмыс істейді.
Ағымдағы жылдың бірінші жартыжылдығында екінші-деңгейлі банктер мен микрокредиттік ұйымдар 225,5 млн. теңге сомасында несие берді. Депозиттік шотқа 6,5 млн. теңге тартылды.
Тұрғындарды жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау
|
2010 ж |
2009 ж. |
2008 ж. | |
|
Тіркелген жұмыссыздардың саны |
130 |
236 |
215 |
|
Ресми жұмыссыздардың деңгейі, %. |
0,6 |
1,1 |
1,0 |
|
Жұмысқа орналасқан азаматтар |
1192 |
1090 |
1287 |
|
Орташа жалақы, теңге |
39726 |
36422 |
28581 |
|
Әлеуметтік қорғалмаған тұрғындарға жатқызылатындар саны |
6390 |
6645 |
7019 |
|
Соның ішінде: зейнеткерлер |
4467 |
4471 |
4532 |
|
мүгедектер |
1088 |
1097 |
1074 |
|
жұмыссыздар |
247 |
350 |
430 |
|
аз қамтамасыз етілгендер |
588 |
727 |
983 |
Білім
Ауданда 56 білім мекемелері жұмыс істейді, соның ішінде 48 жалпы білім мектептері (соның ішінде 20 орта, 16 негізгі, 12 бастауыш), 1 жеке меншік мектеп, оларда 4075 оқушы білім алуда; «Балапан» бала бақшасы (140 тәрбиеленуші), Жасөспірімдердің спорт мектебі (376 жаттығушы), жастар спорт клубы (481 жаттығушы); музыка мектебі (64 оқушы); 1 ауыл шаруашылық колледжі (508 оқушы); 2 кәсіби лицей (243 оқушы).
5 толық күнді шағын орталықтар жұмыс істейді, оларда 140 бала келеді, және 11 толық күнді емес шағын орталықтар бар, оларда 295 бала келеді. Ауданда 6 мектеп жанындағы интернат жұмыс істейді, оларда 149 оқушы тұрады. Барлық мектептер компьютерлендірілген, телефондандырылған және Интернетке қосылған. Соның ішінде 6 мектеп ОКУ NЕТ магистральді арнасына қосылған.
Денсаулық сақтау
Ауданда 52 емдік ұйымдар жұмыс істейді, соның ішінде 125 кереуеттік аудандық аурухана, 40 кереуеттік туберкулезге қарсы диспансер, УГСЭН бөлімі — 1, емдік амбулатория -10, медициналық пунктер -37, фельдшер-акушерлік пункті — 2. Тұрғындарды 38 дәрігерлер және орта білікті 198 медициналық қызметкерлер қамтамасыз етуде. Аудан бойынша дәрігерлермен қамтамасыз ету 10 мың адамға 11,5 құрайды.
Мәдениет
Ауданда әртүрлі меншіктегі 33 мәдени нысандар жұмыс істейді (25 мемлекеттік, 8 шаруашылық нысандар меншігінде). 11 мәдениет ошақтары тұрғындарды мәдени демалыспен қамтамасыз етуде (8 мәдениет үйі, 3 ауылдық клубтар) 58 кітапхана (соның ішінде 21 мемлекеттік, 36 мектептік, 1 орта-арнаулы оқу орны) және тарихи-аймақтық мұражай.
Спорт
Ауданда спорт объектілерден 151 спорт құрылымдары жұмыс істейді: 1 мінбелі стадион, 27 спорт зал, теннистік корт, 10 хоккейлік корт, 102 жазық құрылымдар, 1 шаңғы базасы, 12 қоса салынған спортзалдар. Ауданда жасөспірімдердің спорт мектебі жұмыс істейді, онда спорттың 5 түрі бойынша 376 адам айналысады және Жасөспірімдер мен балалар клубында спорттың 15 түрі бойынша 481 оқушы айналысады. 2010 жылдың есепті кезеңінде ауданда 30 спорттық іс-шара өткізілді, оған 12347 адам қатысты.
Қоғамдық және діни бірлестіктер
Қоғамдық- 11 (Ардагерлер кеңесі, комсомол ардагерлерінің облыстық бірлестігінің бөлімшесі, 4 ұлттық мәдени орталық, «Болашаққа қадам» қоғамдық жастар бірлестігі, «СҚО Есіл ауданының кәсіпкерлерінің бірлестігі» қоғамдық бірлестігі, «Қазақстан мәслихатары депутаттарының бірлестігі» республикалық қоғамдық бірлестігінің Есіл аудандық өкілдігі, «Нұр Отан» «Жас Отан» ХДП жастар қанаты, «Іскер әйелдер қауымдастығының" Есіл аудандық өкілдігі» қоғамдық бірлестігі.
Діни — 13
Дәстүрлі ғимараттар
(атауы, орналасқан жері)
- Мешіттер — 4 (Явленка, Амангельді, Бұлақ, Николаевка селоларында).
- Шіркеулер — 5:
- православиелік — 3 (Явленка, Корнеевка, Ясновка селоларында),
- католиктік — 2 (Корнеевка, Тонкошуровка селоларында),
- сыйынатын үй — 3 (Явленка, Корнеевка, Петровка селоларында),
- Намазхана — 1 (Қарағаш селосында).



